Fazla Mesai Hesaplama 2026 (Detaylı)
Saatlik ücret (veya brüt aylık) üzerinden fazla mesai tutarını hesaplayın; 1,5× ve 2× senaryolarını ayrı görün.
Açıklama
Fazla Mesai Hesaplama 2026: Aracın Yaptığı Şey
Saatlik ücretinizden veya brüt aylık + aylık çalışma saatinden başlayarak 2026 İş Kanunu m.41 mantığıyla fazla mesai ücretinizi hesaplar. Hafta içi fazla çalışma için %50 zamlı (1,5×), fazla sürelerle çalışma için %25 zamlı (1,25×), hafta tatili/genel tatil mesaisi için 2 kat ücret + tatil günü ücreti uygulanır. Aracın UI'ında 1,5× ve 2× saatleri ayrı girilir; opsiyonel net tahmini için kesinti oranı eklenir.
2026 İş Kanunu Fazla Mesai Kuralları
4857 sayılı İş Kanunu m.41 — fazla çalışma ve fazla süreyle çalışma ayrımı:
- Haftalık 45 saatin üzeri çalışma → "fazla çalışma" — saatlik ücret × %50 zamlı (1,5 katsayı)
- Haftalık 45 saatin altında ama günlük/haftalık denkleştirme dışı çalışma → "fazla sürelerle çalışma" — saatlik ücret × %25 zamlı (1,25 katsayı)
- Hafta tatili çalışması (Pazar) → 2,5 yevmiye — günlük ücret + 1,5 katı fazla çalışma ücreti
- Genel tatil/resmi bayram çalışması → 2 yevmiye — günlük ücret + bir günlük ek tatil çalışma ücreti
Yıllık fazla çalışma sınırı: 270 saat (m.41/8). Bu sınırı aşan mesai için ek izin hakkı doğar; işveren 6 ay içinde mesainin karşılığında 1,5 saat serbest zaman vermek zorunda (eğer ücret yerine izin tercih edilmişse).
Saatlik Ücret Nasıl Hesaplanır?
Bu araçta iki yöntem var:
- Doğrudan saatlik ücret girme — bordrodan biliyorsanız
- Brüt aylık ÷ aylık çalışma saati — örn. 50.000 TL brüt ÷ 225 saat = 222,22 TL/saat
Aylık çalışma saati varsayımı: 225 saat (45 saat/hafta × 5 hafta) standart kabul edilir. İş Kanunu m.63'e göre yasal haftalık çalışma süresi 45 saat, günlük üst sınır 11 saat.
Örnek Hesaplama 1 — 50.000 TL Brüt, 20 Saat Mesai (Hafta İçi 1,5×)
Brüt aylık 50.000 TL, aylık 225 saat → saatlik ≈ 222,22 TL. 20 saat hafta içi fazla mesai. Mesai brüt = 222,22 × 1,5 × 20 = 6.666,60 TL. Bu tutar bordronuza ek brüt olarak yansır; gelir vergisi dilim atlamasını hızlandırabilir. Net karşılığı yaklaşık 4.500–5.000 TL aralığındadır (vergi dilimine göre).
Örnek Hesaplama 2 — 30.000 TL, 8 Saat Resmi Tatil Mesaisi (2×)
Brüt aylık 30.000 TL → saatlik ≈ 133,33 TL. 8 saat resmi tatil günü çalışması (örn. 23 Nisan). Mesai brüt = 133,33 × 2 × 8 = 2.133,28 TL (mesai zamı). + 1 günlük tatil ücreti (133,33 × 7,5 saat = 1.000 TL) → toplam ek ödeme ≈ 3.133 TL. Yasal olarak resmi tatilde çalışan çalışan hem normal yevmiyesini hem de 1 katı ek mesai ücretini alır.
Örnek Hesaplama 3 — Asgari Ücretli, 15 Saat Mesai
2026 asgari brüt 33.030 TL → saatlik ≈ 146,80 TL. 15 saat hafta içi fazla mesai. Mesai brüt = 146,80 × 1,5 × 15 = 3.303 TL. Asgari ücretli için bu tutar matrah olarak vergiye tabi (asgari ücret istisnası sadece asgari ücret seviyesine kadar uygulanır; üzeri tam vergiye girer). Net karşılığı yaklaşık 2.300-2.500 TL.
Mesai Yerine "Serbest Zaman" Hakkı
İş Kanunu m.41/4: Çalışan, fazla çalışma ücreti yerine eşdeğer serbest zaman (ücretli izin) talep edebilir — her 1 saat fazla çalışma için 1,5 saat izin. Bu hak 6 ay içinde kullanılmalıdır. İşveren ücret yerine izin tercihinin geçersiz sayılması için yazılı muvafakatınızı alır.
Yaygın Hatalar
- "45 saat" haftayı yanlış hesaplamak: Haftalık 45 saatten fazlası mesai (1,5×); günlük 11 saatten fazlası kanunen yasak.
- Hafta sonu mesaisini hafta içi gibi hesaplamak: Cumartesi (kanunen iş günü) %50 zamlı; Pazar (hafta tatili) ise hem yevmiye hem mesai → toplamda 2,5 yevmiye.
- Resmi tatilde 2× yerine 1,5× hesaplamak: Resmi tatilde çalışma yevmiye + 1 yevmiye = 2 yevmiye karşılığı (mesai katsayısı + tatil günü ücreti). 2,5'a çıkması Pazar günkü resmi tatil çalışmalarında.
- 270 saat yıllık sınırı atlamak: Bu üst sınırı aşan mesai işveren açısından idari para cezası yaratır; çalışanın talep hakkı yine doğar.