Enflasyon Farkı Hesaplama
Tutarı TÜFE/ÜFE oranı (veya endeks/yüzde) ile güncelleyin; farkı görün.
Güncel TÜFE verisi yükleniyor.
Açıklama
Enflasyon Farkı Hesaplama 2026: Aracın Yaptığı Şey
Geçmişte ödediğiniz bir tutarın bugünkü alım gücü karşılığını TÜFE veya ÜFE oranı ile günceller. İki mod: (1) [Yüzde](/hesaplama/yuzde-hesaplama) ile — yıllık enflasyon oranını girip tutarı bileşik artırır, (2) Endeks ile — başlangıç ve bitiş endeks değerlerini girip oran hesaplar. TCMB EVDS verisi otomatik çekilir, sayfa açıldığında güncel TÜFE/ÜFE yıllık oranı hazırdır. Kira artışı, geçmiş fiyat kıyasları, alacak güncelleme, sözleşme yenileme senaryolarında pratik.
TÜFE vs ÜFE — Hangi Endeksi Seçmeli?
TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi): Tüketici alımlarını (ev kirası, gıda, giyim, ulaşım, sağlık, eğitim) izler. Konut kira artışı, maaş güncelleme, tüketici sözleşmeleri için kullanılır. Türk Borçlar Kanunu m.344 konut kira artışını TÜFE 12 aylık ortalama ile sınırlar.
ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi — Yİ-ÜFE): Üretici maliyetlerini (hammadde, ara mal, enerji) izler. Ticari sözleşmeler, B2B fiyatlandırma, inşaat hak edişleri, kamu ihaleleri için kullanılır. ÜFE genelde TÜFE'den daha oynak; üretim maliyetlerinin değişimine duyarlı.
Hangi seriyi seçeceğiniz sözleşmeye veya kullanım amacına bağlı. Konut için TÜFE 12A; ticari sözleşmelerde sıklıkla Yİ-ÜFE; akademik/genel kıyas için TÜFE Yıllık.
Hesaplama Formülleri
- [Yüzde](/hesaplama/yuzde-hesaplama) modu: Güncellenmiş tutar = Başlangıç × (1 + oran/100). Tek dönemli güncellemede pratik.
- Endeks modu: Güncellenmiş tutar = Başlangıç × (Bitiş endeksi / Başlangıç endeksi). Belirli ay aralıkları için daha hassas.
- Enflasyon farkı: Güncellenmiş − Başlangıç. "Ne kadar değer kaybı oldu" sorusunun cevabı.
Örnek Hesaplama 1 — 1 Yıllık TÜFE Yıllık Güncelleme
1 yıl önce 10.000 TL ödenen bir ürün, TÜFE yıllık örn. %45. Güncellenmiş tutar = 10.000 × 1,45 = 14.500 TL. Aynı satın alma gücü için bugün 14.500 TL gerekiyor; arada 4.500 TL alım gücü kaybı var.
Örnek Hesaplama 2 — 5 Yıllık Bileşik Güncelleme (Endeks Yöntemi)
Ocak 2021'de 50.000 TL maaş alıyordunuz. Ocak 2021 TÜFE endeksi 521,9, Ocak 2026 TÜFE endeksi varsayalım ~2.700 (örnek değer; gerçek için TÜİK'i kontrol edin). Güncellenmiş = 50.000 × (2.700 / 521,9) ≈ 258.700 TL. Yani 2021'deki 50.000 TL'nin 2026'daki alım gücü karşılığı ~259K TL. Eğer maaşınız 100.000 TL'ye yükseldiyse reel olarak %61 değer kaybetti.
Örnek Hesaplama 3 — Sözleşme Yenileme Önerisi
Ocak 2025'te imzalanan 1 yıllık ticari sözleşme yıllık 500.000 TL. Ocak 2026'da yenileme; Yİ-ÜFE 12 aylık ortalama %58 (örnek). Yeni dönem fiyat = 500.000 × 1,58 = 790.000 TL. Karşı taraf %30 zam istemişse, ÜFE'nin altındadır; sizin lehinize bir teklif. Karşı tarafa "Yİ-ÜFE %58 olduğu için bu zam gerçekte reel artış değil, kayıp telafisi" diyerek pazarlık edebilirsiniz.
Veri Kaynağı ve Güncelleme
Bu araç TCMB EVDS (Elektronik Veri Dağıtım Sistemi) üzerinden TÜFE/ÜFE endekslerini aylık olarak çeker; veritabanımıza yazar; sayfada anlık olarak gösterir. Aylık güncelleme TÜİK'in yaklaşık her ayın 3'ünde yayımladığı endeks açıklamasını takiben yapılır. Sayfada görünen "Güncelleme tarihi" değerinden veri tazeliğini teyit edebilirsiniz.
TÜFE Yıllık vs TÜFE 12 Aylık Ortalama Farkı
- TÜFE Yıllık (Y/Y): Bu yılın ay endeksi ÷ geçen yılın aynı ayı endeksi − 1. Tek aylık değişim; oynaktır.
- TÜFE 12 Aylık Ortalama: Son 12 ayın endeks ortalaması ÷ önceki 12 ayın endeks ortalaması − 1. Yumuşak; konut kira tavanı için kanunen kullanılan budur (TBK m.344).
Aracın yüzde modunda her iki oranı da seçip karşılaştırabilirsiniz; özellikle kira hesaplarında 12 aylık ortalama tercih edilmeli.
Yaygın Hatalar
- TÜFE Y/Y'yi kira için kullanmak: Konut kirasında yasal tavan 12 aylık ortalama; Y/Y kullanırsanız çoğu zaman kanun aşımına yakın oranlar çıkarır.
- Uzun dönemde tek yıllık oranla bileşik hesaplamak: 5 yıl için her yıl ayrı oran kullanmak (endeks modu) daha doğru; tek %45 oranla 5 yılı (1,45)^5 yapmak fazla yaklaşık olur.
- TÜFE ile ÜFE'yi karıştırmak: Konut için TÜFE; ticari için ÜFE. Yanlış seri reel/nominal hesaplamayı bozar.
- "Maaşım %50 zammı aldım" demek: TÜFE %60 ise %50 zam reel olarak %10 KAYIPTIR. Reel zam = (1 + nominal) / (1 + enflasyon) − 1.