Gecikme Faizi Hesaplama (Vergi / Borç)

Bu araç ne işe yarar?

Vergi, harç veya benzeri borçlarda gecikme süresi uzadıkça oluşabilecek faiz maliyetini yaklaşık olarak hesaplamanıza yardımcı olur. Tek bir tutar, aylık oran ve tarih aralığıyla hızlı bir ön kontrol sağlar.

Nasıl kullanılır?

Anapara tutarını, aylık gecikme oranını (%) ve başlangıç/bitiş tarihlerini girin. “Gün bazlı” yöntemde oran 30 güne bölünerek süreye göre hesaplanır; “ay bazlı” yöntemde bileşik etki yaklaşık olarak uygulanır.

Hangi durumlarda kullanılır?

Ödeme planı yapma, gecikme süresinin maliyetini hızlı görmek, farklı oran veya tarih senaryolarını kıyaslamak ve “bugün ödersem ne olur, bir ay daha gecikirsem ne olur?” gibi sorulara cevap almak için kullanılır.

Hesaplama mantığı

Gün bazlı yaklaşım: faiz ≈ anapara × (aylık oran/100) × (gün/30). Ay bazlı yaklaşım (yaklaşık): faiz ≈ anapara × ((1 + aylık oran/100) ^ aySayısı − 1). Toplam = anapara + faiz.

Dikkat edilmesi gerekenler

Resmî gecikme faizi/zam oranları dönemsel olarak değişebilir ve kurumların hesap yöntemi farklı olabilir (gün sayımı, tahakkuk, yuvarlama). Bu araç bilgilendirme amaçlı yaklaşık sonuç üretir.

Gecikme maliyetinde “hangi tarihten itibaren” hesabın başladığı önemlidir: vade tarihi mi, tebliğ tarihi mi, takip tarihi mi? Bu ayrım kuruma ve borç türüne göre değişebilir. Aracı kullanırken başlangıç tarihini doğru seçmek, sonucun gerçek hayata yakın olmasını sağlar.

Ay bazlı hesap, bileşik etkiyi daha görünür kılar; ancak bazı uygulamalarda faiz günlük tahakkuk eder veya belirli dönemlerde toplanır. Bu nedenle iki yöntemin çıktısını birlikte görmek, olası aralığı anlamanıza yardımcı olabilir.

İpucu: Gecikme maliyetini azaltmanın en hızlı yolu genellikle gün sayısını düşürmektir. Birkaç gün/hafta bile, özellikle yüksek tutarlarda anlamlı bir maliyet farkı yaratabilir. Bu aracı, ödeme tarihini öne çekmenin etkisini sayısal olarak görmek için kullanabilirsiniz.

Oran dönem içinde değişmişse tek oranla hesap yapmak yanıltıcı olabilir. Pratik yöntem: aralığı oran değişim tarihlerine göre segmentlere ayırın, her segmenti kendi oranıyla ayrı ayrı hesaplayın ve faizleri toplayın.

Kısmi ödeme/ara ödeme yapıldıysa aynı mantık geçerlidir: ilk aralık için ilk anapara, sonraki aralık için kalan anapara ile ayrı hesaplayıp toplam maliyeti birleştirin. Böylece “borç azaldı mı?” etkisini net görürsünüz.

Bazı resmî uygulamalarda gün sayımı (30/360, fiili gün, ay kapanışı vb.) ve yuvarlama kuralları sonucu etkileyebilir. Bu sayfa, kıyaslama ve hızlı kontrol içindir; kesin tutar için ilgili kurumun hesap yöntemini esas alın.

Sonucu yorumlarken faiz maliyetinin anaparaya oranına da bakın. Bu oran büyüdükçe, gecikmeyi azaltmanın getirisi artar ve alternatif ödeme/yapılandırma seçenekleriyle kıyas yapmak daha anlamlı hale gelir.